Stalag Luft IV

Lokalizacja: zachodniopomorskie, pow. białogardzki, gm. Tychowo, Modrolas

Kategorie: Pomniki: Płyta, Rzeźba

Stalag Luft IV

W Modrolesie można zwiedzić teren, na którym był zlokalizowany obóz jeniecki lotników alianckich w okresie II wojny światowej - Stalag Luft IV. Stąd lotnicy wyruszyli na straszny "Marsz śmierci", który pochłonął wiele ofiar. Często odwiedzają to miejsce jego byli więźniowie - lotnicy ze Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

Problem jeńców wojennych jest równie dawny jak zjawisko wojny. Zwyczaje, które wcześniej określały zasady ich traktowania zostały spisane w XX wieku i potwierdzone przez społeczność międzynarodową na konferencjach: haskiej z 1907 r. i genewskiej z 1929 r. Jednakże sformułowane tam reguły były niejednokrotnie łamane w czasie toczonych później wojen. W czasie II wojny światowej najgorszy był los jeńców radzieckich, lecz i żołnierzy innych armii - państw, które w przeciwieństwie do ZSRR, podpisały konwencję genewską, odbiegał niejednokrotnie od rozwiązań określonych przez prawo międzynarodowe.

Specyficzną grupę jeńców, narażoną na większe niż w przypadku innych rodzajów broni represje, byli lotnicy strąceni nad zapleczem wroga. Groził im bowiem nie tylko spontaniczny odwet mieszkańców zbombardowanych miast, lecz również zemsta ze strony władz niemieckich. Przejawem takiej tendencji może być rozkaz wydany przez dowódcę SS i policji Heinricha Himmlera (10 VIII 1943 r.), w którym stwierdził: "Nie jest zadaniem policji mieszać się w rozprawy między ludnością niemiecką a zestrzelonymi angielskimi i amerykańskimi lotnikami uprawiającymi terror" (przyp. 1). Efektem takiego stanowiska były samosądy dokonywane na lotnikach w 1944 r. nie tylko przez ludność cywilną, ale i policję. Atmosfera "zorganizowanej nienawiści" dała o sobie znać również w obozach jenieckich.

Obóz w Tychowie powstał wiosną 1944 r., początkowo jako podobóz Stalagu Luft 3 w Żaganiu, nieopodal obozu macierzystego w miejscowości Sagan-Belaria. Jednakże, z trudnych do określenia powodów, został on przeniesiony do Tychowa. Prawdopodobnie jednak nie był nadal obozem w pełni samodzielnym, czego dowodem może być fakt, iż listy jeńców z obozu w Tychowie nosiły nadal stempel Stalag Luft 3 Sagan (karta z obozu świadka. Jana Mikszo) (przyp. 2). Być może, powodem przeniesienia obozu na Pomorze była bliskość portu w Świnoujściu, przez który docierać mogli nowi jeńcy, m.in. z ewakuowanego obozu Heydekrug. Budowę obozu w Tychowie rozpoczęto w maju 1944 r., 6 km na północny zachód od tej miejscowości, w widłach rzek Leśnicy i Leszczynki. Do urządzonego już sektora A przybyło 14 maja pierwszych 64 jeńców. W lipcu przewieziono następnych, więzionych do tej pory w Stalgu 4 Sagan-Belaria, w Dulagu Luft Wetzlau, jak również w Budapeszcie (przyp. 3). W miarę powstawania kolejnych sektorów latem 1944, liczba jeńców wzrastała. Jesienią tego roku trafili tam drogą morską lotnicy z ewakuowanego obozu Heydekrug. Stan obozu kształtował się następująco (przyp. 4):

 

Pochodzenie jeńców
Data USA Wielka Brytania ZSRR
1 lipca 1944 1482 4 -
1 października 1944 6977 884 -
1 stycznia 1945 8708 902 132

Według świadków, na terenie obozu znajdowało się kilku 6 - 7 lotników alianckich narodowości polskiej.

Urząd Miejski w Tychowie | Kanały RSS | Realizacja: IDcom-web.pl

logo Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Informacja o dofinansowaniu Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji

Projekt "Utworzenie serwisu internetowego Gminy Tychowo przystosowanej dla osób niedowidzących" współfinansowany przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji w ramach konkursu: Dofinansowanie budowy lub dostosowania stron internetowych podmiotów realizujących zadania publiczne do potrzeb osób niepełnosprawnych.